บอกเล่าให้เตือนใจ

ไปสำรวจป่าต้นน้ำมา
สิ่งที่เห็นในภาพ อาจเป็นเพียงไร่ข้าวโพดธรรมดาๆ
แต่ที่ไม่ธรรมดาคือ ผืนดินนี้เดิมเคยเป็นป่าที่รกชัน
เคยเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์หลายชนิด หลายพันธุ์
เคยเป็นแหล่งเก็บกักน้ำฝน จากหยดเล็กหยดน้อย จนไหลรวมกันเป็นแม่น้ำ
เคยเป็นทุกอย่างที่เรียกว่าระบบนิเวศน์ที่สมบูรณ์
เคยเป็นเมื่อ 5ปีที่ผ่านมานี่เอง!!

ตัวเลขนี่เป็นอะไรที่วิกฤตมากสำหรับสถานการณ์ป่าในเมืองไทย
ถ้าไม่ได้เห็นกับตา คงจะไม่เข้าใจ
นี่เป็นเพียงถนนเส้นนึงในหลายๆเส้นของเชียงดาว และมันมีสภาพเป็นอย่างที่เห็นนี่แหละ
ป่าต้นน้ำผืนใหญ่และผืนเดียวของลุ่มแม่น้ำปิงกำลังจะถูกทำลายลงอย่างรวดเร็ว

ชาวบ้านทำเกษตรเชิงเด่ียว ขยายพื้นที่เพาะปลูก จนต้องลุกล้ำป่า เพื่อมุ่งเพิ่มรายได้ให้แก่ครอบครัวตามราคาผลผลิตที่ขึ้นๆลงๆ
ตามกระแสเศรษฐกิจที่ปรวนแปร และนายทุนที่มุ่งแต่จะขายเมล็ดพันธุ์ กอบโกย
โดนที่หารู้ไม่ว่า ก็กำลังมัดคอตัวเองอย่างช้าๆเหมือนกัน

อีกไม่กี่ปีข้างหน้า คงจะพอเดาได้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป..ใช่มั้ย?

ลดต้นทุนธรรมชาติ

ก็เหมือนกับสภาพเศรษฐกิจทุกวันนี้ ทรัพยากรธรรมชาติของเราก็ฝืดเคืองไม่แพ้กัน แต่เราอาจรับรู้ได้ยากมาก เพราะเมื่อเราต้องการสมุดซักเล่ม เราก็ไปห้าง เราไม่ได้เข้าป่าไปตัดไม้มาทำกระดาษ เราเผลอคิดว่าต้นทุนค่าสมุดคือ เงิน 20 บาท น้ำ ไฟ และข้าวของต่างๆก็เช่นกัน

เราเผลอลืมนึกถึง ต้นทุนแฝงที่สำคัญ นั่นคือ ต้นทุนธรรมชาติ

ลองช่วยกันนึกดูค่ะ เราแต่ละคนอาจจะใช้ต้นทุนธรรมชาติแตกต่างกันไป ตามวิถีชีวิต และอาชีพของเรา ดังนั้นเราก็อาจจะมีวิธีของการฝึกลดต้นทุนธรรมชาติที่แตกต่างกันไปได้มากมาย

ยกตัวอย่างเช่น

- หากเราเป็น กราฟิกดีไซเนอร์ ลองดูว่าเราเลือกใช้กระดาษที่หนาเกินจำเป็นมั้ยสำหรับงานแต่ละชิ้น เราเลือกกระดาษชนิดพิเศษมีผงเมทัลลิค พิมพ์ทอง สวยงาม แต่โหดร้ายกับธรรมชาติมากไปหรือเปล่า ช่วยกันรักษาความสมดุลระหว่าง ความสวย และ ความคุ้ม เสมอๆ

-หากเราเป็นพ่อครัว เราอาจสร้างสรรค์เมนูที่เลือกใช้วัตถุดิบท้องถิ่นมากขึ้น เพื่อลดต้นทุนค่าเดินทางของวัตถุดิบต่างๆ ลดการสร้างก๊าซคาร์บอนให้กับบรรยากาศของเรา เราอาจจะลองสร้างสรรค์และเสนอเมนูใหม่ๆให้ลูกค้า แทนอาหารบางชนิดที่อาจจะอร่อยแต่ว่าไม่คุ้มเลยกับต้นทุนธรรมชาติของเรา เช่น หูฉลามน้ำแดง

- หากเราเป็นผู้ติดต่อประสานงาน ลองเพิ่มการทำงานผ่านโทรศัพท์ อินเตอร์เนต เพื่อลดการเดินทางด้วย รถรา เครื่องบิน ของเรา

- หากเราเป็นคนจัดค่าย ลองเช็คให้แน่ใจว่าข้าวที่เราสั่งไปให้ชาวค่ายกินบนรถเป็นข้าวใส่กล่องโฟมมั้ย เราอาจลองหาร้านป้าเจ้าประจำที่สามารถทำข้าวเหนียวปิ้งที่อยู่ในใบตองมาให้ชาวค่ายกินแทนอาหารกล่องโฟม

คิดว่าพออ่านแล้วทุกคนคงนึกตัวอย่างต่างๆนอกไปจากนี้ขึ้นมาได้ในใจทันที เพราะเราต่างมีวิถ๊ชีวิตไม่เหมือนกัน สำคัญเพียงแค่เรามีความเข้าใจและความมุ่งหมายเดียวกัน

ช่วยกันลดต้นทุนธรรมชาติน่ะค่ะ

ไม่อยากกินน้ำในกระติกนี่นา

การพกกระติกน้ำไปไหนมาไหน ก็ดูจะเป็นประโยชน์มากมาย ทั้งประหยัดเงิน และช่วยโลกไปด้วยในตัว แต่ว่าสำหรับคนขี้เบื่อและไม่ค่อยพิสมัยการดื่มน้ำเปล่าอย่างเราก็ค่อนข้างลำบากอยู่ไม่น้อยทีเดียว

ให้ดื่มน้ำเปล่าไม่เย็นน่ะดื่มได้ แต่ว่าเวลาร้อนๆเหนื่อยๆ ใจมันก็อยากได้น้ำหวานๆเย็นๆสักหน่อย เพื่อดับความรุ่มร้อนในใจอยู่ ฉะนั้น จึงอดไม่ได้ที่ต้องไปซื้อน้ำดื่มมากิน

อย่างไรก็ตาม ด้วยความตระหนักรู้ว่าเรากำลังทำอะไรอยู่ วิธีที่เราใช้เป็นแนวทางในการซื้อน้ำกินก็คือ

ไม่เอาน้ำที่เป็นขวดพลาสติก

แม้จะอยากกินมากแค่ไหนก็ตาม ตัวเลือกแรกที่เราพิจารณาก่อนก็คือ น้ำในขวดแก้ว เพราะเอาไปรีไซเคิลได้ ต่อมาคือน้ำในกระป๋อง และก็น้ำผลไม้ในกล่องยูเอชที

หรือถ้าเป็นร้านน้ำ เราก็จะเลือกหาร้านที่ใช้แก้วกระดาษก่อนเป็นอันดับแรก

อย่างไรก็ตาม มันก็มีบ้าง ที่เครื่องดื่มในตู้กระจกเย็นๆ เจ้าน้ำที่ใส่ในภาชนะที่เราอยากได้ มันก็เป็นน้ำอัดลมบ้าง เบียร์บ้าง ส่วนน้ำฝรั่ง ร้อยเปอร์เซ็นต์จากธรรมชาติ โดยกลุ่มแม่บ้าน ใส่ขวดพลาสติกอยู่ เราก็เลือกอย่างหลังแทน ด้วยเหตุผลด้านสุขภาพของตัวเอง และกินของไทยด้วย

แม้เราจะไม่ได้ลดการซื้อน้ำดื่มที่บรรจุอยู่ในถุงพลาสติก หรือขวดพลาสติกให้เท่ากับศูนย์ แต่อย่างน้อยที่สุด กระบวนการคิดและใคร่ครวญในการซื้อก็เกิดขึ้น มันก็น่าจะช่วยให้เราค่อยๆเปลี่ยนแปลงไปได้ทีละน้อย

เวลาที่เราซื้อขวดน้ำที่ทำจากพลาสติก เราก็รู้ว่าเรากำลังเพิ่มขวดน้ำพลาสติกให้กับโลกหนึ่งใบอยู่ ดังนั้นเราจะใช้มันให้คุ้มค่ามากที่สุด และทำตัวเองให้มีประโยชน์มากเพียงพอ รวมถึง เราจะมีเวลาคิดมากขึ้นก่อนซื้อว่า เราต้องการมันจริงๆหรือเปล่า ก่อนที่จะหยิบไปจ่ายเงิน

ไม่อย่างนั้น ถ้าทำอะไรสุดขั้วเกินไปแล้ว เราจะมีบทเรียนเหมือนกับคนที่ลดความอ้วน ที่ช่วงลดน้ำหนักก็หยุดกินทุกอย่างที่อยากทาน แต่เมื่อถึงจุดหนึ่งถูกกดดันมากๆ ก็ระเบิดการกลายเป็นกินทุกอย่างที่ขวางหน้า จนอ้วนหนักเป็นสองเท่าเสียอีก ที่เค้าเรียกว่าโยโย่เอฟเฟคท์

ตอนนี้ ขอแค่ตระหนักรู้ และพยายามลดก่อนแล้วกัน ให้มันเป็นไปแบบสบายๆ

พื้นที่สีเขียว

พื้นที่สีเขียว เวลาที่ทุกคนมองพื้นที่สีเขียวแล้วทุกคนคิดถึงอะไรกันนะ คิดถึงต้นไม้ คิดถึงธรรมชาติ คิดถึงสายน้ำ คิดถึงสรรพสัตว์
คิดถึงบ้านที่ทาสีด้วยสีเขียว คิดถึงแตงโมผลโต คิดถึงความรักหรือเปล่า
คิดถึงฉันบ้างนะ เวลาที่เราใช้น้ำก็ขอให้เราคิดถึงพื้นที่สีเขียวนะ เวลาที่เราใช้ไฟก็ให้เราคิดถึงพื้นที่สีเขียว
เวลาที่เราหายใจก็ขอให้เราคิดถึงพื้นที่สีเขียวด้วยนะ เวลาที่เราหลับก็ให้คิดถึงพื้นที่สีเขียวนะ แล้วพื้นที่สีเขียวจะดูแลเรา
ฉันคิดถึงพื้นที่สีเขียว เราคิดถึงพื้นที่สีเขียว เราคิดถึงต้นไม้ เราคิดถึงธรรมชาติ เราคิดถึงสายน้ำ เราคิดถึงสรรพสัตว์
เราคิดถึงบ้าน คิดถึงแตงโมผลโต เราคิดถึงความรักษ์ ฉันรักษ์ธรรมชาติ
เราขอขอบคุณธรรมชาติ
เราขอขอบคุณพื้นที่สีเขียวที่เบิกบานอยู่ทุกหนแห่ง
พื้นที่สีเขียวที่เบิกบานอยู่ในใจของทุกคน
แด่พื้นที่สีเขียว แด่ดวงใจทุกดวง
๑๕/๐๕/๕๑